السيد البروجردي (مترجم: اسماعيل تبار / حسينى / مهورى)
563
جامع أحاديث الشيعة (منابع فقه شيعه) (فارسى)
و امام صادق عليه السلام فرمود « 1 » : نهى از معاملهء ميوه پيش از آشكار شدن ماندگارىاش ، نهى تحريمى نيست كه خريد و فروش آن بر فروشنده و خريدار حرام باشد بلكه در زمان پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله آن را مىخريدند و چه بسا آفت ، ميوهها را نابود مىكرد . پس مردم نزد پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله از يكديگر شكايت مىكردند . وقتى در اين باره نزاع زياد شد ، پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله آنان را از معاملهء ميوه پيش از رسيدن نهى كرد ولى آن را حرام نكرد بلكه به دليل نزاع مسلمانان آن را نهى كرد . » اين مطلب دلالت مىكند كه معاملهء ميوه پيش از آشكار شدن ماندگارىاش بر فروشنده و خريدار يا يكى از آنان حرام نيست . در صورتى كه آثار معامله را بپذيرند و هر دو يا يكى از آنان ، اقدام به برهم زدن معامله نكند . 943 - ( 10 ) ربعى گويد : « به امام صادق عليه السلام گفتم : من در بصره تعدادى درخت خرما دارم كه خرماى آنها را به قيمت معين مىفروشم و يك كرّ يا بيشتر يا يك خوشه از يك درخت را از آن استثنا مىكنم . امام عليه السلام فرمود : اشكال ندارد . گفتم : فدايت شوم ! معاملهء ميوه به مدت دو سال چگونه است ؟ امام عليه السلام فرمود : اشكال ندارد . گفتم : فدايت شوم ! اين كار نزد ما زشت و ناپسند است ! امام عليه السلام فرمود : تو كه اين سخن را مىگويى ، بدان كه پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله اين معامله را حلال كرد . پس آنان از يكديگر داد خواهى كردند . از اين رو پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله فرمود : ميوه فروخته نمىشود تا اينكه ماندگارىاش آشكار شود . » 944 - ( 11 ) محمد بن شريح گويد : « از امام صادق عليه السلام سؤال كردم : شخصى خرماى نخل رابه مدت دو يا سه سال مىخرد ، در حالى كه در زمين غير از آن نخل چيز ديگرى نيست . امام عليه السلام فرمود : شايسته نيست مگر به مدت يك سال و پيش از آشكار شدن ماندگارىاش آن را نخرد . محمد بن شريح گويد : از امام عليه السلام به من رسيد كه فرموده بود : خريدن ميوهء درخت هنگام شايسته شدن ، اشكال ندارد . به امام گفته شد : مقصود از شايستگى ميوهء درخت چيست ؟ امام عليه السلام فرمود : هنگامى كه پس از افتادن شكوفه ، ميوه ببندد . » 945 - ( 12 ) بريد گويد : « از امام باقر عليه السلام دربارهء فروش يونجه پس از يك يا دو يا سه بار چيدن ، سؤال كردم . امام عليه السلام فرمود : اشكال ندارد .
--> ( 1 ) . توجه به شيوه و سبك جملات اين حديث به خوبى نشان مىدهد كه آنها از فرمايشهاى امام عليه السلام نيست و بيشتر شبيه عبارتهاى فقهاست .